2025-ci il qiymətli metallar üçün tarixi rekord göstəricilərlə yadda qaldı. Qızılın qiyməti il ərzində güclü artım göstərərək unsiyası üçün 4500 dolları keçdi. İlin əvvəlindən bəri təxminən 70 faiz dəyər qazanan qızıl, son illərdəki ən güclü illik göstəricilərindən birini qeydə aldı. Lakin gümüş faiz artımında qızıldan daha yüksək göstəricilərlə diqqəti cəlb etdi: illik gəliri 130-140 faizə çatan gümüş, ilin son aylarında unsiyası üçün təxminən 69 dollar rekord səviyyələrə çatdı.
Hafta.az yazır ki, qarşılıqlı tariflər, qlobal mərkəzi bankların dollardan asılılığı azaltmaq səyləri və davam edən geosiyasi gərginliklər 2025-ci ildə qızıl və gümüş qiymətlərini müəyyən edən əsas amillər idi. Bloomberg HT il ərzində baş verən diqqətəlayiq hadisələri aşağıdakı kimi ümumiləşdirib:
Yanvar-mart: Tariflər
Qızıl 2025-ci ilə yüksəlməklə başladı. İnflyasiya, faiz dərəcəsi siyasəti və Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər qiyməti dəstəkləsə də, ABŞ Prezidenti Donald Trampın əsasən polad və alüminiuma yeni tariflər tətbiq etməsi ilə martda unsiya qiyməti ilk dəfə 3 min dollardan yuxarı qalxdı. Artan ticarət müharibəsi və inflyasiya riski qavrayışı investorları qızılı təhlükəsiz sığınacaq kimi istifadə etməyə vadar etdi. Lakin gümüşün artımı bu dövrdə daha məhdud qaldı.
Aprel-iyun: Yaxın Şərqdə gərginlik
Aprel ayının əvvəlində elan edilən yeni tariflərlə qızıl ticarət müharibələrinin dərinləşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən 3100 dollardan yuxarı qalxdı. Yazda və yayın əvvəlində geosiyasi risklərin artması, xüsusən də İranla İsrail arasında yenidən gərginlik qızılın qiymətini yeni rekordlara - 3354 dollara çatdırdı. İyunun sonunda ABŞ-ın İrandakı nüvə obyektlərinə hücumları təhlükəsiz sığınacaq aktivlərinə tələbatı daha da artırdı.
İyul-sentyabr: Fed və faiz dərəcəsi gözləntiləri
Yay aylarında ABŞ Prezidenti Tramp və Fed sədri Cerome Pauell arasında faiz dərəcəsi müzakirələri qızılın qiymətinin artımını sürətləndirdi. Faiz dərəcələrinin endirilməsi və qlobal ticarət siyasətindəki qeyri-müəyyənliklər spot qızılı 3400 dollardan yuxarı qaldırdı. Mərkəzi bankların ehtiyatların diversifikasiyası üçün qızıl alışlarının artması da bu dövrdə qiymətləri dəstəklədi. Bu arada, gümüş güclü göstəricilərini qoruyub saxlayaraq iyulun ortalarında 38,46 dollara çatdı.
Oktyabr-noyabr: Ticarət və siyasi qeyri-müəyyənliklər
Oktyabrın əvvəlində qızıl 4 min dollarlıq həddi keçdi. ABŞ-Çin ticarət gərginliyi, ABŞ hökumətinin bağlanma ehtimalı və Fed-ə siyasi təzyiq qiymətlərin yüksəliş trendinin davam etməsinə səbəb oldu. Ayın sonunda qısamüddətli geriləmələr olsa da, ümumi yüksəliş trendi qorunub saxlanıldı və qızıl noyabrın sonunda 4200 dollar ətrafında ticarət edildi. Gümüş də bu dövrdə yüksələrək 56,78 dollarlıq yeni bir zirvəyə çatdı.
Dekabr: Venesuela gərginliyi
İlin son həftələrində təhlükəsiz aktivlərə tələbat pik həddə çatdı. ABŞ-ın hərbi əməliyyatları və Venesuela ilə əlaqəli neft tankerlərini ələ keçirmək cəhdləri xəbərləri qızılı 4500 dollardan yuxarı qaldırdı.
Bu arada, gümüş 70 dollarlıq həddə yaxınlaşdı. Eyni zamanda, Fed-dən 2026-cı ildə faiz dərəcələrinin daha da endirilməsi və dolların zəifləməsi gözləntiləri qiymətli metalların qiymətinin yüksəlməsini daha da gücləndirdi.
