Yaxşı yuxu üçün necə yatmaq lazımdır?

Mütəxəssislərin fikrincə, yuxunun keyfiyyətini azaldan əsas səbəblərdən biri davamlı rəqəmsal stimullaşdırma və stresdir. İİnsan gününü tamamladığını düşünsə də, beyin hələ də “təhlükəsiz şəkildə dayanmaq” siqnalını almaya bilər. Bu zaman kortizol hormonu azalır, parasimpatik sinir sisteminin aktivləşir və sirkad ritm gecə rejiminə keçir.

Daimi rəqəmsal təsirlər səbəbindən beynin zehni gərginliyi yuxuda da davam edir. “Frontiers in Psychiatry” jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, smartfon asılılığı artdıqca yuxunun keyfiyyəti azalır və psixoloji gərginlik yüksəlir. Problem yalnız gec yatmaq deyil, həm də orqanizmin bərpa mexanizmlərinin tam işə düşməməsidir.

Araşdırmalar göstərir ki, insan orqanizmi “günün bitdiyini” aydın şəkildə hiss etmədikdə stres sistemi aktiv qalır. Bu zaman gecə boyu kortizolun səviyyəsi yavaş azalır, ürək ritminin dəyişkənliyi aşağı olur və nəticədə dərin yuxu mərhələləri zəifləyir.

Bundan əlavə, “sosial jetlag” adlanan hal da (həftəiçi və həftəsonu fərqli yuxu rejimi) bioloji saatın pozulmasına səbəb olur.

Yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün yalnız müddətinə deyil, həm də rejimə və psixoloji sərhədlərə diqqət yetirilməlidir. Axşam saatlarında işığın azaldılması, elektron cihazlardan uzaqlaşmaq, müntəzəm yuxu saatlarının qorunması və günün tamamlandığını bildirən sabit vərdişlərin formalaşdırılması orqanizmin daha effektiv bərpasına kömək edə bilər.